Ruimtevaart en Technologie

we houden je op de hoogte

NASA ontrafelt het geheim achter het Noorderlicht.

Wetenschappers van de Amerikaanse ruimtevaart organisatie NASA hebben met behulp van vijf satellieten de drijvende kracht gevonden die de explosies van magnetische energie op ongeveer een derde van de Aarde en de maan veroorzaken en daarbij een helder licht uitstralen dat wij het Noorderlicht noemen. Het geheim zit hem in de magnetische aantrekkingskracht, een veel voorkomend verschijnsels dat in het gehele universum voorkomt, waarbij magnetische velden plotseling een nieuwe vorm krijgen, net als een elastiek dat iets te ver wordt uitgerekt. ‘We hebben ontdekt wat het Noorderlicht doet dansen,’ zegt Dr. Vassilis Angelopoulos van de University of California, Los Angeles. Angelopoulos is de hoofdonderzoeker voor de Time History of Events and Macroscale Interactions during Substorms (THEMIS) missie. Sub-stormen veroorzaken een dynamische verschuiving in de aurora nabij de noordelijke en zuidelijke magnetisch polen van de aarde en produceren een stroom van licht en verplaatsing van het Noorder- en Zuiderlicht. De sub-stormen gaan vaak gepaard met hevige stormen uit de ruimte die storingen veroorzaken bij radio communicatie, GPS systemen en kunnen leiden tot stroomuitval. Met het ontraffelen van het mysterie waneer, waar en hoe sub-stormen ontstaan kunnen de wetenschappers een realistisch model maken om een betere voorspelling te kunnen maken over de hevigheid en schadelijkheid van een magnetische storm. ‘Waneer de energie van de zonnewind wordt opgevangen en opgeslagen worden de magnetische veldlijnen van de aarde tot ver in de ruimte uitgetrokken. Magnetische samenvoegingen laten de opgeslagen energie los als de veldlijnen worden uitgerekt en sturen geladen deeltjes terug naar de atmosfeer van de aarde,’ aldus David Sibeck, THEMIS project wetenschapper op NASA’s Goddard Space Flight Center in Greenbelt, Md. ‘Ze vormen een halos in de aurora die om de noord en zuid pool draait.’ De wetenschappers hebben met behulp van vijf THEMIS satellieten en 20 grondstations het begin van een sub-storm kunnen bestuderen. De vijf identieke satellieten zijn in februari 2007 gelanceerd en staan elke vijf dagen in lijn langs de evenaar en doen samen met de grondstations de observaties. Elk grondstation heeft een magnetometer en een naar boven gerichte camera om te bepalen waar en waneer een aurorale sub-storm begint. De instrumenten meten het auroralicht met behulp van de deeltjes die langs het magnetisch veld van de aarde stroom en meten de spanning die de deeltjes opwekken. Telkens waneer de satellieten op één lijn staan worden de gegevens vastgelegd en om precies te bepalen waar, waneer en hoe de sub-stormen zich ontwikkelen in de ruimte. Op 26 februari 2008, tijdens zo een degelijke THEMIS uitlijning, namen de satellieten het begin van een sub-storm waar terwijl de grondstations het intense Noorderlicht boven het Noorden van Amerika waarnamen. Deze waarneming bevestigt voor het eerst dat de magnetische bindingen de aanzet geven tot een sub-storm. De waarneming ondersteunt het samenvoegingmodel dat de sub-storm start en een zeker patroon volgt. Deze patronen bestaan uit het samenvoegen van de magneetvelden gevolgd door een snelle oplichting van de aurora en uitbreiding naar de polen. Hierbij vloeit de elektrische stroom in de ruimte rond de aarde. THEMIS is de vijfde middelgrote missie van het NASA Explorer programma. Dit programma, geleid door het Explorers Program Office op Goddard, omhelst regelmatige vluchten voor wereldweide ruimteverkenningen op het gebied van heliophysics en astrophysics. De University of California, Berkeley’s Space Sciences Laboratory in Berkeley, Calif hebben het project ontwikkelt en hebben de leiding over de THEMIS missie. ATK Space (voorheen Swales Aerospace) in Beltsville, Md heeft de THEMIS satellieten gebouwd. Voor meer informatie over het THEMIS project: http://www.nasa.gov/themis Bron: NASA / Jeroen Wouda

Leave a Reply